Stwierdzenie nabycia spadku a dział spadku
Stwierdzenie nabycia spadku potwierdza, kto i w jakich częściach dziedziczy po zmarłym. Wydaje je sąd rejonowy właściwy dla ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy albo — gdy spadkobiercy są zgodni — notariusz w formie aktu poświadczenia dziedziczenia. Bez tego dokumentu trudno przepisać nieruchomość w księdze wieczystej, wypłacić środki z banku czy przerejestrować samochód.
Po stwierdzeniu nabycia spadkobiercy są współwłaścicielami całego majątku. Dział spadku to kolejny etap: ustala, kto otrzyma konkretne składniki — mieszkanie, działkę, oszczędności — i jakie spłaty należą się pozostałym. Można go dokonać umową albo w sądzie.
Kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika
- nie znasz wszystkich spadkobierców albo z którymś z nich nie ma kontaktu,
- istnieje kilka testamentów lub ktoś kwestionuje ich ważność,
- spadkobiercy nie mogą uzgodnić, kto przejmie dom lub mieszkanie i w jakiej wysokości spłaci resztę,
- jeden ze spadkobierców korzysta z nieruchomości sam albo pobiera z niej czynsz,
- trzeba rozliczyć darowizny otrzymane za życia spadkodawcy lub nakłady na majątek.
Jak przebiega sprawa w sądzie
Do wniosku dołącza się akt zgonu, akty stanu cywilnego wykazujące pokrewieństwo oraz testament, jeśli istnieje. Sąd wzywa uczestników, a ogłoszenie o postępowaniu publikuje, gdy nie wszyscy spadkobiercy są znani. W sprawie o dział spadku sąd ustala skład i wartość majątku — często z pomocą biegłego rzeczoznawcy — i decyduje o sposobie podziału: fizycznym, przyznaniu rzeczy jednemu spadkobiercy ze spłatą albo sprzedaży.
Najczęstsze pytania
Ile kosztuje sprawa o stwierdzenie nabycia spadku?
Opłata sądowa od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku jest stała i niewysoka, ale do niej mogą dojść opłaty za odebranie oświadczeń spadkowych czy ogłoszenia. U notariusza koszty określa taksa notarialna. Wynagrodzenie pełnomocnika ustala się indywidualnie.
Czy dział spadku trzeba przeprowadzić od razu?
Nie. Roszczenie o dział spadku nie przedawnia się, więc wniosek można złożyć w dowolnym momencie. Do tego czasu spadkobiercy pozostają współwłaścicielami majątku.
Czy można sprzedać mieszkanie ze spadku przed działem spadku?
Tak, ale do sprzedaży całej nieruchomości potrzebna jest zgoda wszystkich spadkobierców. Pojedynczy spadkobierca może co do zasady zbyć swój udział, co jednak bywa trudne w praktyce.
Informacje mają charakter ogólny i nie zastępują porady prawnej w konkretnej sprawie.