Czym jest akt poświadczenia dziedziczenia
To dokument sporządzany przez notariusza, który potwierdza, kto i w jakich częściach dziedziczy po zmarłym. Po zarejestrowaniu w Rejestrze Spadkowym ma skutki prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku — na jego podstawie można m.in. ujawnić spadkobierców w księdze wieczystej, przerejestrować samochód czy uzyskać dostęp do rachunków bankowych.
Warunkiem jest zgodne stawiennictwo u notariusza wszystkich osób, które mogą wchodzić w grę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. Notariusz najpierw sporządza z ich udziałem protokół dziedziczenia. Aktu nie można sporządzić m.in. wtedy, gdy między uprawnionymi jest spór, a także gdy zmarły pozostawił testament szczególny, np. ustny — wtedy sprawę rozstrzyga sąd.
Kiedy warto wybrać notariusza zamiast sądu
- wszyscy potencjalni spadkobiercy są zgodni i mogą stawić się razem w kancelarii,
- zależy Ci na czasie — akt zwykle sporządza się w ciągu jednej wizyty,
- trzeba otworzyć i ogłosić testament własnoręczny lub notarialny zmarłego,
- chcesz w tym samym czasie złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku,
- po sporządzeniu aktu planujesz sprzedaż lub dział spadkowej nieruchomości u notariusza.
Co przygotować na wizytę
Zabierz odpis aktu zgonu spadkodawcy, akty stanu cywilnego potwierdzające pokrewieństwo (akty urodzenia, a przy zmianie nazwiska — akty małżeństwa), testament, jeśli istnieje, oraz dokumenty tożsamości wszystkich stawiających się osób. Notariusz zapyta też o ostatnie miejsce zwykłego pobytu zmarłego i o wszystkie osoby z kręgu spadkobierców, także te, które spadek odrzuciły lub zmarły wcześniej. Najlepiej ustalić z kancelarią listę dokumentów przed spotkaniem.
Najczęstsze pytania
Co jeśli jeden ze spadkobierców mieszka za granicą?
Wymagane jest stawiennictwo wszystkich osób mogących wchodzić w grę jako spadkobiercy, ale można działać przez pełnomocnika — pełnomocnictwo powinno mieć odpowiednią formę, np. z podpisem poświadczonym notarialnie lub przez konsula. Szczegóły warto potwierdzić z notariuszem wcześniej.
Czy po akcie poświadczenia dziedziczenia trzeba iść do urzędu skarbowego?
Osoby z tzw. grupy zerowej, aby skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków, muszą zgłosić nabycie spadku do urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia. Pozostali spadkobiercy składają zeznanie podatkowe.
Czym różni się akt poświadczenia dziedziczenia od sprawy w sądzie?
Skutek prawny jest taki sam — po rejestracji akt działa jak prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Różnica polega na tym, że u notariusza wszyscy muszą być zgodni i obecni, a sąd rozstrzyga także wtedy, gdy uprawnieni się spierają lub nie wszyscy są znani.
Informacje mają charakter ogólny i nie zastępują porady prawnej w konkretnej sprawie.