Zasiedzenie, służebności i współwłasność — o co chodzi
Zasiedzenie pozwala nabyć własność nieruchomości przez jej długotrwałe posiadanie jak właściciel: po 20 latach, jeśli posiadacz uzyskał posiadanie w dobrej wierze, albo po 30 latach przy złej wierze. W ten sposób można też nabyć niektóre służebności, np. drogę używaną od lat przez cudzą działkę.
Służebność drogi koniecznej ustanawia się, gdy działka nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, a służebność przesyłu — gdy przez nieruchomość biegną sieci energetyczne, gazowe czy wodociągowe. Współwłasność powstaje najczęściej po spadku lub rozwodzie, a każdy współwłaściciel może co do zasady żądać jej zniesienia.
Kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika
- od dekad użytkujesz działkę lub jej część, która formalnie należy do kogoś innego,
- Twoja działka nie ma dostępu do drogi publicznej,
- przez Twój grunt przebiega linia energetyczna lub rura, za którą nikt nie płaci,
- współwłaściciele nie mogą uzgodnić, kto zatrzyma nieruchomość i za ile,
- sąsiad przesunął ogrodzenie albo kwestionuje granice działki.
Jak przebiega postępowanie
Sprawy te rozpoznaje sąd rejonowy właściwy dla miejsca położenia nieruchomości w postępowaniu nieprocesowym. Kluczowe są dowody: zeznania świadków, zdjęcia, dokumenty geodezyjne, a często opinia biegłego geodety lub rzeczoznawcy majątkowego. Przy zniesieniu współwłasności sąd może przyznać nieruchomość jednemu ze współwłaścicieli ze spłatą pozostałych, podzielić ją fizycznie albo zarządzić sprzedaż i podział ceny.
Najczęstsze pytania
Ile kosztuje wniosek o zasiedzenie?
Stała opłata od wniosku o stwierdzenie zasiedzenia wynosi 2000 zł. Do tego mogą dojść koszty mapy, biegłych i pełnomocnika.
Czy można zasiedzieć działkę gminy lub Skarbu Państwa?
Co do zasady tak — nieruchomości publiczne mogą być przedmiotem zasiedzenia, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach. Przy posiadaniu sięgającym czasów PRL znaczenie mają szczególne reguły liczenia terminu, które warto omówić z prawnikiem.
Ile kosztuje sprawa o zniesienie współwłasności?
Opłata od wniosku o zniesienie współwłasności wynosi 1000 zł, a jeśli zawiera zgodny projekt podziału — 300 zł. Zgodni współwłaściciele mogą też znieść współwłasność umową u notariusza.
Informacje mają charakter ogólny i nie zastępują porady prawnej w konkretnej sprawie.