Wypadek przy pracy — dwa źródła świadczeń
Wypadek przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w związku z pracą i spowodowało uraz lub śmierć. Poszkodowanemu objętemu ubezpieczeniem wypadkowym przysługują świadczenia z ZUS: zasiłek chorobowy w wysokości 100% podstawy, jednorazowe odszkodowanie za stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu, a w razie niezdolności do pracy — renta. Rolnicy korzystają z analogicznych świadczeń z KRUS.
Świadczenia z ubezpieczenia społecznego nie zawsze pokrywają całą szkodę. Jeśli do wypadku doszło z winy pracodawcy, np. przez brak szkolenia BHP lub niesprawną maszynę, można dodatkowo dochodzić od niego — albo z jego polisy OC — zadośćuczynienia i odszkodowania na zasadach Kodeksu cywilnego.
Kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika
- pracodawca nie chce uznać zdarzenia za wypadek przy pracy albo zwleka z protokołem,
- w protokole powypadkowym wpisano, że wyłączną przyczyną było Twoje naruszenie przepisów,
- ZUS lub KRUS przyznał niski procent uszczerbku albo odmówił odszkodowania,
- wypadek wynikał z zaniedbań pracodawcy i chcesz dochodzić zadośćuczynienia,
- pracowałeś bez umowy, na umowie cywilnoprawnej albo za granicą.
Jak przebiega sprawa po wypadku przy pracy
Pracodawca powołuje zespół powypadkowy, który ustala okoliczności i przyczyny zdarzenia i sporządza protokół — poszkodowany może się z nim zapoznać i zgłosić zastrzeżenia. Na podstawie protokołu i dokumentacji medycznej składa się do ZUS wniosek o jednorazowe odszkodowanie; o stopniu uszczerbku decyduje lekarz orzecznik. Od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, składane za pośrednictwem ZUS w terminie miesiąca od doręczenia decyzji.
Najczęstsze pytania
Czy wypadek w drodze do pracy to wypadek przy pracy?
Nie — to odrębna kategoria, tzw. wypadek w drodze do pracy lub z pracy. Uprawnia on m.in. do zasiłku chorobowego i renty, ale nie do jednorazowego odszkodowania z ZUS przewidzianego dla wypadków przy pracy. Inne roszczenia, np. z OC sprawcy kolizji, pozostają dostępne.
Co zrobić, gdy pracodawca nie sporządził protokołu powypadkowego?
Warto zgłosić wypadek na piśmie i zażądać sporządzenia protokołu, a w razie odmowy — zawiadomić Państwową Inspekcję Pracy lub wystąpić do sądu pracy o ustalenie, że zdarzenie było wypadkiem przy pracy. Prawnik pomoże zabezpieczyć dowody.
Czy umowa zlecenia daje prawo do odszkodowania z ZUS?
Tak, jeśli zleceniobiorca podlegał ubezpieczeniu wypadkowemu — wtedy wypadek przy wykonywaniu zlecenia jest traktowany jak wypadek przy pracy, a kartę wypadku sporządza zleceniodawca.
Informacje mają charakter ogólny i nie zastępują porady prawnej w konkretnej sprawie.