Obowiązki pracodawcy, które najczęściej rodzą spory
Pracodawca musi przestrzegać przepisów o czasie pracy i jego ewidencji, wypłacać wynagrodzenie w terminie, zapewnić bezpieczne warunki pracy oraz przeciwdziałać mobbingowi i dyskryminacji. Od 2023 r. Kodeks pracy szczegółowo reguluje pracę zdalną, a wypowiedzenie umowy na czas określony wymaga podania przyczyny — tak jak przy umowie na czas nieokreślony.
Najwięcej sporów sądowych dotyczy rozwiązania umowy: nieprecyzyjna przyczyna wypowiedzenia, naruszenie szczególnej ochrony pracownika (np. w ciąży, na urlopie rodzicielskim, w wieku przedemerytalnym) albo spóźnione zwolnienie dyscyplinarne mogą skończyć się przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem. Dobrze przygotowana dokumentacja i procedury zmniejszają to ryzyko.
W czym pomoże prawnik
- przygotuje wzory umów, regulamin pracy i wynagradzania, zasady pracy zdalnej i procedurę antymobbingową,
- przeprowadzi zwolnienie indywidualne lub grupowe, w tym konsultacje ze związkami zawodowymi, jeśli są wymagane,
- przygotuje umowy o zakazie konkurencji i poufności oraz porozumienia rozwiązujące umowę,
- oceni ryzyko związane ze współpracą na podstawie umów cywilnoprawnych i B2B,
- przygotuje firmę do kontroli PIP i będzie ją reprezentować w sądzie pracy,
- przeprowadzi postępowanie wyjaśniające po skardze na mobbing lub zgłoszeniu sygnalisty.
Jak przygotować się do zwolnienia pracownika
Przed wręczeniem wypowiedzenia sprawdź, czy pracownik nie podlega szczególnej ochronie, i ustal konkretną, prawdziwą przyczynę, którą da się udowodnić — np. dokumentacją ocen, wyników czy naruszeń. Jeśli w firmie działa związek zawodowy, w określonych przypadkach trzeba skonsultować z nim zamiar wypowiedzenia. Przy zwolnieniu dyscyplinarnym liczy się czas: pracodawca ma na nie miesiąc od uzyskania wiadomości o naruszeniu. Prawnik pomoże też ocenić, czy porozumienie stron nie będzie bezpieczniejszym rozwiązaniem.
Najczęstsze pytania
Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika dyscyplinarnie?
Gdy pracownik ciężko narusza podstawowe obowiązki, popełnił w czasie trwania umowy przestępstwo uniemożliwiające dalsze zatrudnienie (oczywiste lub stwierdzone prawomocnym wyrokiem) albo z jego winy utracił uprawnienia konieczne do wykonywania pracy. Rozwiązanie umowy musi nastąpić w ciągu miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej zwolnienie.
Czym grozi kontrola PIP?
Inspektor pracy może wydać nakaz usunięcia nieprawidłowości, skierować wystąpienie, a w razie wykroczeń przeciwko prawom pracownika nałożyć mandat lub skierować wniosek o ukaranie do sądu. Inspekcja może też kwestionować umowy cywilnoprawne, które w rzeczywistości są umowami o pracę.
Czy zakaz konkurencji po ustaniu zatrudnienia jest płatny?
Tak. Za powstrzymywanie się od działalności konkurencyjnej po ustaniu stosunku pracy pracodawca wypłaca odszkodowanie nie niższe niż 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem zatrudnienia, przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu. Umowa o zakazie konkurencji wymaga formy pisemnej.
Informacje mają charakter ogólny i nie zastępują porady prawnej w konkretnej sprawie.