Prawo medyczne — kogo dotyczy
Prawo medyczne łączy przepisy administracyjne, cywilne i karne. Obejmuje m.in. ustawę o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, ustawę o działalności leczniczej, przepisy o zawodach lekarza i pielęgniarki oraz o świadczeniach finansowanych ze środków publicznych. Dotyczy zarówno pacjentów, jak i personelu medycznego, właścicieli przychodni, klinik i gabinetów.
Pacjent ma m.in. prawo do informacji o stanie zdrowia, do wyrażenia zgody na leczenie, do poszanowania intymności i do dostępu do dokumentacji medycznej. Lekarze i placówki muszą natomiast spełniać wymogi rejestracyjne, prowadzić dokumentację zgodnie z przepisami i liczyć się z odpowiedzialnością zawodową przed sądami lekarskimi.
Kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika
- placówka odmawia wydania dokumentacji medycznej albo naruszyła Twoje prawa jako pacjenta,
- jesteś lekarzem lub pielęgniarką i toczy się wobec Ciebie postępowanie przed rzecznikiem odpowiedzialności zawodowej,
- zakładasz podmiot leczniczy, gabinet lub klinikę i potrzebujesz wpisu do rejestru oraz umów z personelem,
- spór dotyczy umowy z NFZ, kontroli albo nałożonej kary umownej,
- rozważasz dochodzenie odszkodowania po błędzie medycznym — wtedy pomocna jest też specjalizacja odszkodowawcza.
Jak przygotować się do sprawy
Zgromadź dokumentację medyczną, korespondencję z placówką, umowy i decyzje — bez nich prawnik nie oceni sytuacji. Pacjent może złożyć skargę do Rzecznika Praw Pacjenta, który prowadzi postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów i wyjaśnia indywidualne zgłoszenia. W sprawach lekarzy ważne jest szybkie przygotowanie stanowiska w postępowaniu wyjaśniającym, zanim sprawa trafi do sądu lekarskiego.
Najczęstsze pytania
Czy placówka może pobrać opłatę za kopię dokumentacji medycznej?
Udostępnienie dokumentacji po raz pierwszy w żądanym zakresie jest bezpłatne. Za kolejne kopie placówka może pobrać opłatę, której maksymalna wysokość wynika z ustawy o prawach pacjenta.
Gdzie złożyć skargę na lekarza?
Zależy to od celu: skargę na naruszenie praw pacjenta można skierować do Rzecznika Praw Pacjenta, a w sprawie naruszenia zasad etyki lekarskiej — do okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej izby lekarskiej. Roszczenia o odszkodowanie dochodzi się odrębnie.
Czy lekarz może leczyć bez mojej zgody?
Co do zasady nie — wymagana jest zgoda pacjenta, a przy zabiegach o podwyższonym ryzyku zgoda pisemna. Wyjątki przewidują przepisy, np. w stanach nagłych zagrażających życiu, gdy uzyskanie zgody nie jest możliwe.
Informacje mają charakter ogólny i nie zastępują porady prawnej w konkretnej sprawie.