Fundacja, stowarzyszenie, fundacja rodzinna — czym się różnią
Fundację ustanawia fundator, który przeznacza na nią majątek i określa cel społecznie lub gospodarczo użyteczny — np. ochronę zdrowia, edukację, kulturę czy pomoc społeczną. Stowarzyszenie to dobrowolne zrzeszenie osób: stowarzyszenie rejestrowe wymaga co najmniej siedmiu założycieli i wpisu do KRS, a stowarzyszenie zwykłe — co najmniej trzech osób i wpisu do ewidencji prowadzonej przez starostę.
Fundacja rodzinna, dostępna od 2023 r., służy innemu celowi: gromadzi majątek, zarządza nim i przekazuje świadczenia beneficjentom, ułatwiając sukcesję w firmach rodzinnych. Wpisuje się ją do rejestru fundacji rodzinnych prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim.
W czym pomoże prawnik
- doradzi, jaka forma organizacji najlepiej pasuje do celu i planowanych źródeł finansowania,
- przygotuje statut, akt fundacyjny lub akt założycielski fundacji rodzinnej,
- zarejestruje organizację w KRS i zgłosi beneficjentów rzeczywistych do CRBR,
- pomoże uzyskać status organizacji pożytku publicznego i spełniać związane z nim obowiązki,
- oceni skutki prowadzenia działalności gospodarczej przez fundację lub stowarzyszenie,
- pomoże rozwiązać spory wewnętrzne — między członkami, zarządem a radą fundacji.
Jak przygotować się do założenia organizacji
Zacznij od określenia celów i sposobów ich realizacji, bo od nich zależą zapisy statutu i nadzór nad organizacją. Ustal, kto wejdzie do zarządu i organu kontroli, z jakiego majątku organizacja będzie korzystać i czy będzie prowadzić działalność gospodarczą — wtedy potrzebny jest także wpis do rejestru przedsiębiorców KRS. W przypadku fundacji rodzinnej warto od początku zaplanować krąg beneficjentów i zasady wypłaty świadczeń wspólnie z doradcą podatkowym.
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba do założenia stowarzyszenia?
Stowarzyszenie rejestrowe mogą założyć co najmniej siedem osób, a stowarzyszenie zwykłe — co najmniej trzy. Stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej i ma ograniczone możliwości działania, np. nie może prowadzić działalności gospodarczej.
Czy fundacja może prowadzić działalność gospodarczą?
Tak, ale w rozmiarach służących realizacji jej celów i tylko wtedy, gdy przewiduje to statut. Na działalność gospodarczą trzeba przeznaczyć co najmniej 1000 zł z majątku fundacji, a fundacja musi uzyskać wpis do rejestru przedsiębiorców KRS.
Jak długo trwa rejestracja fundacji w KRS?
Zwykle od kilku tygodni do kilku miesięcy — zależy to od sądu rejestrowego i kompletności dokumentów. Najczęstszą przyczyną opóźnień są braki w statucie, np. nieprecyzyjnie określone cele albo kompetencje organów, dlatego statut warto przygotować z prawnikiem.
Informacje mają charakter ogólny i nie zastępują porady prawnej w konkretnej sprawie.