RODO — kogo dotyczy i co nakazuje
Ogólne rozporządzenie o ochronie danych (RODO) stosuje się bezpośrednio we wszystkich państwach UE. Obowiązuje każdego administratora danych — firmę, szkołę, przychodnię, wspólnotę mieszkaniową czy fundację. Dane można przetwarzać tylko na podstawie jednej z przesłanek wskazanych w rozporządzeniu, np. umowy, obowiązku prawnego, zgody albo prawnie uzasadnionego interesu, w zakresie niezbędnym do celu.
Osobom, których dane dotyczą, przysługują m.in. prawo dostępu do danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania i sprzeciwu. W Polsce nadzór sprawuje Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, który rozpatruje skargi, prowadzi kontrole i może nakładać administracyjne kary pieniężne.
Kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika
- wdrażasz RODO w firmie: klauzule informacyjne, rejestr czynności, umowy powierzenia, polityki,
- doszło do wycieku danych, utraty laptopa albo wysłania danych do niewłaściwej osoby,
- Prezes UODO wszczął kontrolę lub postępowanie wobec Twojej firmy,
- wdrażasz monitoring, system CRM, narzędzia marketingowe lub przekazujesz dane poza Europejski Obszar Gospodarczy,
- Twoje dane zostały ujawnione lub wykorzystane bez podstawy i chcesz złożyć skargę albo żądać odszkodowania.
Co zrobić po naruszeniu ochrony danych
Administrator powinien niezwłocznie ocenić ryzyko dla osób, których dane dotyczą. Jeśli naruszenie może skutkować ryzykiem naruszenia ich praw lub wolności, trzeba zgłosić je Prezesowi UODO — w miarę możliwości w ciągu 72 godzin od jego stwierdzenia. Przy wysokim ryzyku należy także zawiadomić same osoby. Każde naruszenie, także niezgłaszane, warto udokumentować w wewnętrznym rejestrze. Prawnik pomoże ocenić ryzyko, przygotować zgłoszenie i zaplanować działania naprawcze.
Najczęstsze pytania
Jakie kary grożą za naruszenie RODO?
Prezes UODO może nałożyć administracyjną karę pieniężną — w przypadku najpoważniejszych naruszeń do 20 mln euro lub do 4% całkowitego rocznego światowego obrotu przedsiębiorstwa. Wysokość kary zależy m.in. od charakteru naruszenia, jego skutków i współpracy z organem.
Jak złożyć skargę do UODO?
Skargę może złożyć osoba, która uważa, że jej dane są przetwarzane niezgodnie z prawem. Wnosi się ją do Prezesa UODO pisemnie lub elektronicznie, opisując naruszenie, wskazując administratora i dołączając posiadane dowody.
Czy można żądać odszkodowania za wyciek danych?
Tak. Osoba, która poniosła szkodę majątkową lub niemajątkową w wyniku naruszenia RODO, może dochodzić odszkodowania lub zadośćuczynienia przed sądem cywilnym. Trzeba wykazać naruszenie, szkodę i związek między nimi.
Informacje mają charakter ogólny i nie zastępują porady prawnej w konkretnej sprawie.